Jak się bezpiecznie opalać? Jak dbać o skórę latem?

Która z nas nie marzy o pięknej, naturalnej opaleniźnie? Dla wielu kobiet opalanie to nie tylko sposób na atrakcyjny wygląd, ale także przyjemność oraz forma wakacyjnego relaksu. Niestety, to co przyjemne nie zawsze jest zdrowe. Lekarze ciągle przestrzegają nas przed niebezpieczeństwami związanymi z nadmiernym wystawianiem się na działanie promieni słonecznych. Co zrobić aby ich uniknąć?

• Jakie zagrożenia wiążą się z opalaniem?
• Jak opalać się bezpiecznie?
• Jak utrzymać efekt opalenizny na dłużej?
• Na plażę czy do solarium?

Zagrożenia związane z ekspozycją na słońce

Podczas opalania najbardziej narażona na niebezpieczeństwa związane z działaniem promieni UV jest skóra. Jeśli jej właściwie nie zabezpieczymy, grożą nam poparzenia, bolesne bąble, łuszczenie się naskórka, a w przyszłości głębsze zmarszczki czy nawet rak skóry. To ostatnie wcale nie jest rzadkością — co roku w Polsce na tę chorobę zapada około 3 tysięcy osób. Promieniowanie ultrafioletowe uszkadza DNA komórek skóry, co może prowadzić do ich mutacji i rozwoju nowotworów. Nadmierna ekspozycja na słońce przyspiesza również procesy starzenia się skóry, powodując utratę elastyczności i pojawienie się przebarwień. Aby do tego nie dopuścić, należy przestrzegać paru prostych, ale niezwykle istotnych zasad.

Warto również pamiętać, że niektóre typy skóry są bardziej podatne na szkodliwe działanie promieni słonecznych. Osoby o jasnej karnacji, z licznymi pieprzykami oraz te, które łatwo się opalają w kolorze czerwonym zamiast brązowym, powinny zachować szczególną ostrożność. Dzieci mają delikatniejszą skórę niż dorośli, dlatego wymagają wzmożonej ochrony przed promieniowaniem UV.

Podstawowe zasady ochrony przed promieniowaniem UV

Filtry przeciwsłoneczne jako fundament ochrony

Krem z filtrem UV to absolutna podstawa, bez której w słoneczne dni nie powinno się opuszczać domu. Należy go nakładać regularnie, co 2 godziny oraz po każdej kąpieli, nawet jeśli opakowanie deklaruje wodoodporność. Warto zaopatrzyć się w krem z wysokim filtrem SPF specjalnie do twarzy, ponieważ skóra w tej okolicy jest cieńsza i bardziej wrażliwa na uszkodzenia. Dobrze dobrany filtr powinien chronić zarówno przed promieniowaniem UVB (odpowiedzialnym za oparzenia), jak i UVA (penetrującym głębsze warstwy skóry i przyspieszającym jej starzenie).

Przy wyborze kosmetyku należy zwrócić uwagę na jego skład — preparaty mineralne są bezpieczniejsze dla wrażliwej skóry niż chemiczne. Ilość nakładanego kremu ma znaczenie: większość osób stosuje go zbyt oszczędnie, co drastycznie obniża faktyczną ochronę. Zalecana dawka to około 2 miligramy na centymetr kwadratowy skóry, co w praktyce oznacza sporą garść produktu na całe ciało.

Fizyczna bariera przed słońcem

Kapelusz i okulary przeciwsłoneczne powinny stać się nieodłącznym elementem letniego stroju. Bez znaczenia czy idziemy na zakupy, czy wylegujemy się na plaży, te dwa elementy garderoby powinny nam zawsze towarzyszyć. Oczy są niezwykle wrażliwe na szkodliwe promieniowanie słoneczne, które może prowadzić do zapalenia spojówek, a nawet zaćmy czy zwyrodnienia plamki żółtej. Okulary powinny posiadać certyfikat potwierdzający filtrację UV — ciemne szkła bez odpowiedniej ochrony są wręcz szkodliwe, ponieważ zmuszają źrenicę do rozszerzenia, co zwiększa ekspozycję siatkówki na promienie.

Wszyscy na pewno słyszeli też o udarze słonecznym, który jest konsekwencją ekspozycji głowy, bez nakrycia, na intensywne promieniowanie. Szeroki rondy kapelusz chroni nie tylko głowę, ale również twarz i kark przed nadmiernym nasłonecznieniem. W godzinach największego natężenia promieni — między 10:00 a 16:00 — lepiej szukać cienia lub unikać bezpośredniej ekspozycji na słońce.

Wybór odpowiedniej pory dnia

Planowanie aktywności na świeżym powietrzu powinno uwzględniać porę dnia. Ranki przed dziesiątą oraz popołudnia po czwartej to najbezpieczniejszy moment na przebywanie na słońcu. W szczytowych godzinach promieniowanie jest tak intensywne, że nawet najlepsze filtry nie zapewnią pełnej ochrony przy długotrwałej ekspozycji.

Przedłużanie efektu śniadej skóry

Przygotowanie skóry przed sezonem

Do okresu letniego trzeba się dobrze przygotować. Zacznij od peelingu, dzięki któremu opalenizna będzie trwalsza i równomierna. Delikatne złuszczanie martwego naskórka wyrównuje powierzchnię skóry i umożliwia głębszą penetrację melaniny. Peeling należy wykonać na kilka dni przed planowanym opalaniem, aby skóra zdążyła się zregenerować. Nie wolno go stosować bezpośrednio przed wyjściem na słońce, ponieważ pozbawiona naturalnej bariery ochronnej skóra będzie bardziej podatna na oparzenia.

Nawilżanie jako klucz do zachowania koloru

Po opalaniu pamiętaj o intensywnym nawilżaniu skóry, która pod wpływem słońca staje się sucha i szybko się łuszczy. W żadnym wypadku nie należy używać kosmetyków na bazie alkoholu — może on dodatkowo podrażnić już narażoną na stres oksydacyjny skórę. Produkty typu after sun zawierają składniki łagodzące, takie jak aloes, pantenol czy witamina E, które przyspieszają regenerację. Regularne nawilżanie przedłuża trwałość opalenizny, ponieważ zapobiega łuszczeniu się naskórka wraz z zawartą w nim melaniną.

Warto pić dużo wody — nawodnienie organizmu od wewnątrz również wpływa na elastyczność i kondycję skóry. Dieta bogata w antyoksydanty (warzywa, owoce, orzechy) wspomaga procesy naprawcze i chroni komórki przed uszkodzeniami wywołanymi przez wolne rodniki.

Samoopalacz jako alternatywa

Dobrą alternatywą dla wielogodzinnego przebywania na słońcu jest samoopalacz. Aktualnie na rynku znajduje się wiele tego typu specyfików, które nadają skórze piękny odcień, jednocześnie dopasowując się do naturalnego koloru skóry. Można go stosować również w celu przedłużenia efektu naturalnej opalenizny zdobytej podczas wakacji. Nowoczesne formuły nie pozostawiają pomarańczowych plam ani smug, a efekt utrzymuje się przez kilka dni. Samoopalacz nie chroni przed promieniowaniem UV, więc podczas ekspozycji na słońce nadal należy stosować kremy z filtrem.

Naturalne słońce a sztuczne źródła UV

Odradzamy natomiast częste wizyty w solarium, które nie są dobrą alternatywą dla tradycyjnego opalania. Lampy solaryjne emitują ogromną ilość szkodliwego promieniowania, często przekraczającego intensywność naturalnego słońca w południe. Światowa Organizacja Zdrowia klasyfikuje solaria w najwyższej kategorii czynników rakotwórczych — na równi z papierosami i azbestem. Osoby korzystające regularnie z solarium przed 35. rokiem życia zwiększają ryzyko zachorowania na czerniaka o około 75 procent.

Istnieje także wiele przeciwwskazań dla korzystania z solarium: duża liczba pieprzyków, jasna karnacja, choroby skóry, przyjmowanie niektórych leków (antybiotyki, leki hormonalne). Dlatego też warto zasięgnąć porady dermatologa zanim się na to zdecydujemy. Jeśli ktoś naprawdę pragnie opalenizny poza sezonem, bezpieczniejszym rozwiązaniem będzie natrysk samoopalający wykonany przez profesjonalistę.

Dodatkowe czynniki wpływające na kondycję skóry latem

Nie tylko zabiegi kosmetyczne mają wpływ na wygląd naszej skóry i jej kondycję. Bardzo ważne jest nawadnianie organizmu — w upalne dni zapotrzebowanie na płyny wzrasta nawet dwukrotnie. Pamiętaj by zawsze mieć przy sobie butelkę wody mineralnej. Odwodnienie sprawia, że skóra traci elastyczność, staje się matowa i bardziej podatna na uszkodzenia.

Unikaj nagłych zmian temperatury — przechodzenie z klimatyzowanego pomieszczenia na rozpalone słońcem ulice osłabia naczynia krwionośne i przyspiesza starzenie się skóry. Dieta również ma znaczenie: produkty bogate w beta-karoten (marchew, pomidory, dynia) naturalnie wspomagają ochronę przed promieniowaniem UV, choć nie zastępują filtrów zewnętrznych.

Pamiętaj także o zachowaniu umiaru — delikatna opalenizna zawsze dodaje uroku, za to oparzenia słoneczne nie są ani estetyczne ani przyjemne. Wielokrotne poparzenia w dzieciństwie i młodości drastycznie zwiększają ryzyko rozwoju czerniaka w życiu dorosłym. Zdrowy rozsądek i konsekwencja w stosowaniu ochrony pozwolą cieszyć się latem bez długofalowych konsekwencji dla zdrowia.