Jak budować poczucie własnej wartości czyli co zrobić, by docenić siebie

Czy przypominasz sobie piosenkę Kory, która śpiewała „Tylko dlatego, że jesteś nikim, możesz pogadać z drugim człowiekiem”? Tekst zrobił furorę, ale jego słowa brzmią szyderczym echem do dzisiaj. Nie jesteś nikim ani szarym człowiekiem. Jeśli czytasz ten tekst, prawdopodobnie brakuje Ci pewności siebie i dobrych opinii na własny temat. Przekonaj się, co zrobić by docenić to kim jesteś, jak pracować nad sobą, by wyeksponować swoje mocne strony i w pełni wykorzystać potencjał, który w Tobie drzemie.

Wewnętrznemu krytykowi powiedz „nie”

Z pewnością nieraz słyszałeś lub słyszałaś, że duży wpływ na Twoje życie mają sytuacje które wydarzyły się w Twoim dzieciństwie. Na poczucie niskiej wartości pracowali nie tylko rodzice, ale otoczenie w jakim przebywałeś lub przebywałaś. Pięknie jeśli rodzice dali Ci nieograniczony kredyt zaufania i obdarzyli bezwarunkową akceptacją. Każdy opiekun na drodze wychowania swojej pociechy popełnił jednak gdzieś błąd — przekazał dziecku negatywne przekonania, niepewność lub nadmiernie surową ocenę własnych działań.

Stąd w dorosłym życiu przychodzi później zmierzyć się z wewnętrzną krytyką. Jeśli wielu Twoim przedsięwzięciom towarzyszy zwątpienie i niezadowolenie, na pewno jest to wina Twojego wewnętrznego krytyka. Powiedz mu po prostu „nie”, kiedy dopadają Cię wątpliwości, kiedy zaczynasz się obwiniać o złe zachowanie lub nieudane decyzje. Przypomnij sobie dobre zdanie innych ludzi o Tobie: to jak Cię chwalą, to że Cię akceptują i to że Cię podziwiają. Jeśli postawisz weto wewnętrznemu krytykowi, Twoje zachowanie zacznie być pewne i nie będziesz zadręczać się niepotrzebnie wyimaginowanymi problemami. Rozpoznawanie momentów kiedy osądzasz siebie zbyt surowo to pierwszy krok do odbudowania samooceny i pewności w podejmowaniu codziennych wyborów.

Zrzuć maskę perfekcjonizmu

Idealni ludzie występują tylko w powieściach, na co dzień nie musisz być perfekcjonistą lub perfekcjonistką. Wieczne dążenie do tego, by pewne rzeczy robić jeszcze lepiej, może skończyć się frustracją i przedwczesnym wypaleniem (np. zawodowym). Żyj i działaj zgodnie z własnym tempem, skończ z maratonem który kończy się metą z napisem „perfekcyjnie”. Masz prawo popełniać błędy, a przyznając sobie do nich prawo, możesz poczuć że żyjesz pełnią życia.

Nie próbuj także porównywać się z innymi ludźmi, którzy Twoim zdaniem są idealni. Każdy został powołany do czegoś innego, ma inne możliwości i talenty — ktoś lepiej gotuje, ktoś inny ma dar przekonywania ludzi, jeszcze ktoś świetnie zarządza zespołem. Porównywanie się z cudzymi osiągnięciami odwraca uwagę od Twoich własnych mocnych stron i prowadzi do chronicznego niezadowolenia. Zamiast ganiać za nieosiągalnym standardem, lepiej poświęć energię na rozwijanie tego w czym naprawdę jesteś dobry lub dobra.

Uwierz w swoje zdolności i nie unikaj trudów

Każdy człowiek ma jakieś talenty i wcale nie muszą one być ukryte. Wystarczy że znów przypomnisz sobie za co ludzie Cię chwalą i podziwiają. Jeśli są to pyszne obiady, to znaczy że masz talent kulinarny, jeśli potrafisz wygłosić referat bez zająknięcia, pewnie jesteś też świetnym mówcą. Jeśli ludzie pytają Cię o radę w trudnych sytuacjach życiowych, masz dar empatii i umiejętność wspierania innych — to także wartość którą warto docenić.

Nie musisz od razu wszystkiego zostawiać i rzucać się w wir spraw, które wychodzą Ci dobrze. Te rzeczy które sprawiają Ci najwięcej problemu są wbrew pozorom świetnym treningiem dla Twojej odwagi. Nie unikaj więc trudności, one Cię zahartują najszybciej! Czasem wartościowe wsparcie psychologa pomaga odkryć zasoby o których nie miałeś lub nie miałaś pojęcia i nauczyć się wykorzystywać je w codziennym funkcjonowaniu.

Nie bój się płynąć pod prąd

Ów „szary człowiek” z piosenki zespołu Mannam jest taki jak wszyscy, nie ma swojego zdania, jest biernym obserwatorem rzeczywistości. Nie bój się wyrażać własnych sądów, to właśnie Twoja inwencja powinna być źródłem pewności siebie. Możesz zacząć robić rzeczy które zawsze Ci się podobały, a nigdy nie miałeś odwagi ich wcielać w czyn — zapisać się na kurs tańca, zmienić fryzurę, nauczyć się nowego języka albo po prostu odmówić udziału w spotkaniach które Cię nudzą.

Prawdopodobnie chcąc realizować siebie stoczysz wewnętrzną bitwę. Pamiętaj jednak że o indywidualizm warto walczyć. Ludzie którzy nie boją się być sobą wzbudzają szacunek i przyciągają do siebie podobnie myślących — tworzy się wokół nich środowisko autentycznych relacji zamiast powierzchownych znajomości opartych na udawaniu. Im bardziej jesteś wierny lub wierna własnym wartościom, tym łatwiej przyciągasz do siebie osoby które naprawdę Cię rozumieją i doceniają.

Broń swojego „terytorium”

Na pewno wiele słyszałeś lub słyszałaś o asertywności. Dzięki postawie asertywnej jesteś w stanie żyć w zgodzie ze sobą, nie sprawiając przykrości innym. Postaw jasno granice których nikomu nie pozwolisz przekroczyć. Są rzeczy których na pewno nigdy nie zrobisz i inni nie powinni Cię zmuszać do ich robienia — może to być praca w weekendy kiedy potrzebujesz odpoczynku, pożyczanie pieniędzy osobom które nie oddają długów, albo zgoda na komentarze które naruszają Twoje poczucie godności.

Nie pozwól nadużywać swojej dobroci i zaangażowania — jeśli nie postawisz granic, możesz czuć się wykorzystywany lub wykorzystywana. Ludzie którzy nie szanują Twoich granic często robią to nieświadomie, ale jeśli nie zaznaczysz wyraźnie co jest dla Ciebie do zaakceptowania a co nie, sytuacja będzie się powtarzać. Asertywność to nie egoizm, to umiejętność ochrony własnych zasobów emocjonalnych i czasowych — bez niej trudno mówić o prawdziwym poczuciu wartości.

Jesteś wyjątkowym człowiekiem! Tak, uwierz w to. Nie żyjesz w świecie „szarych miraży”, to Ty masz wpływ na swoje zachowanie i na jakość swojego życia. Pamiętaj „to człowiek tworzy metamorfozy”, możesz wiele zmienić w swojej dotychczasowej egzystencji. Weź sprawy w swoje ręce i walcz o siebie — każda zmiana zaczyna się od decyzji że zasługujesz na lepsze traktowanie siebie.