Narzędzia do mierzenia, czyli narzędzia pomiarowe i ich zastosowanie

Nie da się przeprowadzić remontu lub zbudować domu bez użycia niektórych narzędzi. Wśród nich można wymienić takie, które służą do mierzenia. Bez nich przeprowadzenie drobnych prac budowlanych czy nawet urządzenie mieszkania byłoby zwyczajnie niemożliwe. Jakie narzędzia pomiarowe przydadzą się każdemu majsterkowiczowi?

• Do czego wykorzystuje się narzędzia pomiarowe?
• Miarka zwijana, taśma czy drewniana miara składana?
• Kątowniki stolarskie, ślusarskie i regulowane
• Suwmiarki analogowe, czujnikowe i cyfrowe

Do czego wykorzystuje się narzędzia pomiarowe?

Narzędzia pomiarowe są niezbędne właściwie każdemu człowiekowi. Zazwyczaj korzystamy z nich jeszcze przed rozpoczęciem prac budowlanych, by dokładnie wszystko wymierzyć. Takie narzędzia przydają się także podczas urządzania mieszkania. Nikt nie kupowałby mebli w ciemno, bez wcześniejszego wymierzenia czy faktycznie zmieszczą się one w danym miejscu.

Narzędzi pomiarowych jest wiele, jednak kilka z nich można uznać za podstawowe i niezbędne każdemu majsterkowiczowi. Wśród nich wymienia się miary, kątowniki i suwmiarki. Dobór odpowiednich narzędzi zależy od rodzaju wykonywanej pracy – inne sprawdzą się podczas wyznaczania prostych odcinków, inne przy kontroli prostopadłości ścian, a jeszcze inne przy pomiarze mikrometrycznym detali mechanicznych.

Oprócz typowych narzędzi ręcznych, na rynku dostępne są coraz bardziej zaawansowane urządzenia elektroniczne. Mierniki laserowe, poziomica elektroniczna czy dalmierze ultradźwiękowe stopniowo uzupełniają tradycyjny zestaw majsterkowicza. W przypadku bardziej złożonych prac, takich jak badania gruntu przed budową fundamentów, konieczne bywa wsparcie specjalistów – profesjonalne badania geotechniczne wykraczają poza możliwości domowych narzędzi pomiarowych.

Miarka zwijana, taśma czy drewniana miara składana?

Miary, jak każde narzędzia budowlane, mogą występować w różnych rodzajach. To, na które się zdecydujemy, zależy tak naprawdę od naszych osobistych preferencji oraz specyfiki wykonywanych prac. Wśród takich miar można wymienić zwijane pro chrom, friendly grip, dual scale, supreme, metal profi. Dawniej bardzo popularne były drewniane miary składane, do dziś są one dostępne w wielu sklepach, choć ich użycie ogranicza się głównie do prac stolarskich i ciesielskich.

Oprócz nich, do miar można zaliczyć także taśmy miernicze stalowe, geodezyjne taśmy miernicze czy taśmy z włókna szklanego. Wybierając miarę do użytku domowego czy na budowę, najważniejsze jest zwrócenie uwagi na długość tego narzędzia oraz na szerokość taśmy. Taśmy mogą mieć od 1 metra do nawet kilkudziesięciu. Szersze taśmy (np. 25 mm) są sztywniejsze i pozwalają na samodzielny pomiar na większą odległość bez konieczności podtrzymywania.

Warto zwrócić uwagę na dodatkowe funkcje nowoczesnych miar zwijanych. Wiele modeli posiada blokadę taśmy, magnetyczny haczyk ułatwiający pomiar w trudno dostępnych miejscach, a także dwustronną skalę (metryczną i calową). Obudowa miary powinna być odporna na upadki i wilgoć – gumowane wzmocnienia znacząco przedłużają żywotność narzędzia w warunkach budowlanych.

Kątowniki stolarskie, ślusarskie i regulowane

Kątowniki to narzędzia pomiarowe, które pomagają w wyznaczeniu kąta prostego oraz kontroli prostopadłości elementów konstrukcji. Są używane nie tylko w budownictwie, ale także w stolarstwie, ślusarstwie i ciesielce. Kątowniki mają różne podziały. Wymienić można kątowniki stolarskie, ślusarskie, regulowane i płaskie. Inny podział wyróżnia kątowniki równoramienne i nierównoramienne.

Mogą one być wykonane z różnych materiałów: z aluminium, ze stali czy z drewna. Aluminiowe są lekkie i odporne na korozję, stalowe – wyjątkowo trwałe i odporne na odkształcenia, drewniane zaś – tradycyjne i przydatne w stolarce. Nowością są kątowniki elektroniczne, które pozwalają na precyzyjną regulację wielkości kąta oraz cyfrowy odczyt nachylenia powierzchni.

Dobór odpowiedniego kątownika zależy od zakresu prac. Dla drobnych napraw domowych wystarczy prosty kątownik stolarski o ramionach 200×300 mm. Przy montażu większych konstrukcji, takich jak elementy nośne w domu jednorodzinnym, warto zastosować kątowniki stalowe o dłuższych ramionach. Kątowniki regulowane, zwane kombinowanymi, pozwalają wyznaczać dowolne kąty – przydają się przy skomplikowanych cięciach czy łączeniach pod kątem innym niż prosty.

Suwmiarki analogowe, czujnikowe i cyfrowe

Suwmiarki to narzędzia pomiarowe, które wykorzystywane są do bardziej precyzyjnych prac budowlanych lub w mechanice. Służą one do pomiaru szerokości, grubości, głębokości i rozstawu konkretnych elementów z dokładnością rzędu setnych milimetra. Suwmiarki można podzielić na analogowe (z noniuszem na suwaku), czujnikowe i cyfrowe z załączonym wyświetlaczem LCD.

Zakres pomiaru tym narzędziem wynosi od 0 do aż 3000 mm, w zależności od wybranego modelu. Najpopularniejsze w użytku domowym i warsztatowym są suwmiarki o długości 150 mm lub 200 mm. Suwmiarki od lat słyną z bardzo precyzyjnych pomiarów, dlatego warto, by znalazły się w wyposażeniu każdego majsterkowicza zajmującego się pracami wykończeniowymi lub montażem urządzeń mechanicznych.

Suwmiarki analogowe z noniuszem wymagają wprawy w odczytywaniu skali, ale są całkowicie niezawodne i nie wymagają zasilania. Suwmiarki cyfrowe oferują natychmiastowy odczyt na wyświetlaczu oraz możliwość przełączania jednostek (mm/cal). Modele czujnikowe, wyposażone w zegarowy wskaźnik, łączą zalety obu rozwiązań – są czytelne, precyzyjne i odporne na warunki warsztatowe. Przy wyborze warto zwrócić uwagę na materiał szczęk – hartowana stal zapewnia długotrwałą dokładność pomiarów, szczególnie przy częstym użytkowaniu.