Jak określić wiek drzewa? Dowiedz się już dziś!

Dendrometria – nazwa brzmi dość egzotycznie? Niewielu z nas wie co ten termin oznacza. A rozwiązanie tej zagadki jest banalnie proste. To nauka zajmująca się budową i fizjologią drzew! Pomaga określić ich wiek, klimat w jakim dany gatunek występuje oraz ustala uszkodzenia spowodowane ingerencją owadów i zwierząt leśnych. W naszym artykule przedstawimy kilka metod jakimi posługuje się ta dziedzina. Pasjonuje cię przyroda? Wypróbuj je już dziś!

• Metoda porównawcza – zestawienie z powalonymi okazami
• Wiertło przyrostowe jako narzędzie pomiarowe
• Analiza słojów w przekroju poprzecznym pnia
• Pomiar obwodu pnia i obliczenia matematyczne

Metoda porównawcza – zestawienie z powalonymi okazami

Metoda dla początkujących. Polega na znalezieniu w lesie podobnego okazu powalonego przez burzę lub wiatr, a następnie porównaniu go z rosnącymi w pobliżu drzewami. Oceny wieku dokonuje się przy pomocy specjalnie do tego celu stworzonych statystyk. To najbezpieczniejsza metoda pomiaru. Pozwala uniknąć zbędnego ścinania drzew i zapobiega niszczeniu lasu. Obserwacja naturalnie powalonych drzew dostarcza wzorców porównawczych bez ingerencji w żywe organizmy. Dzięki temu można analizować strukturę pnia oraz układ słojów drewna bez szkody dla otoczenia.

Wiertło przyrostowe jako narzędzie pomiarowe

Do określenia wieku drzewa służy również specjalnie przygotowane w tym celu narzędzie. Wiertło w kształcie litery T pomoże Ci szybko uporać się z tym zadaniem. Jest ono bardzo długie ale jednocześnie cienkie co bardzo ułatwia całą procedurę.

Aby dokonać pomiaru należy wwiercić się w pień drzewa aż do jego rdzenia. Licząc pełne obroty wiertarki oraz analizując pozostawiony na narzędziu materiał dowiesz się ile lat ma badany przez nas okaz. Pomogą Ci w tym również słoje, które zobaczysz po wyjęciu wiertła z drzewa. Ich analiza umożliwi Ci dokładne określenie jego wieku. Metoda ta sprawdza się zwłaszcza przy starszych drzewach o znacznej średnicy pnia, gdzie liczenie słojów bezpośrednio na przekroju byłoby niemożliwe bez ścinania.

Analiza słojów w przekroju poprzecznym pnia

Słoje to okrągłe pierścienie, które widać po przecięciu w poprzek pnia drzewa. Im starsze drzewo tym więcej słojów można w nim zaobserwować. Każdy słój odpowiada jednemu rokowi wegetacji, dlatego ich liczba bezpośrednio wskazuje wiek organizmu.

Słoje położone są w różnych odległościach od siebie. Ich kształt i umiejscowienie również zależne jest od wieku danego okazu. Im starsze drzewo tym jego słoje są usytuowane w mniejszej odległości od zewnętrznej strony pnia. Szerokość poszczególnych pierścieni zależy od warunków wzrostu w danym roku – obfite opady i ciepłe lato sprawiają że słój jest szerszy, natomiast susza lub mróz powodują jego zwężenie.

W młodszych okazach przerwy pomiędzy poszczególnymi słojami są większe, starsze są bardziej ściśnięte. Jeśli masz do czynienia z drzewem ściętym liczenie zacznij od środka i kieruj się w stronę zewnętrznej kory. Warto zwrócić uwagę na różnicę pomiędzy drewnem wczesnym a późnym w obrębie jednego słoja – jasniejsza strefa świadczy o intensywnym wzroście wiosną, ciemniejsza o zwolnieniu tempa latem i jesienią.

Pomiar obwodu pnia i obliczenia matematyczne

Wiek rosnącego drzewa można obliczyć za pomocą obwodu jego pnia. W tym celu potrzebujesz taśmy krawieckiej, którą obwiązujesz pień na wysokości około 1 metra nad ziemią. Uzyskane wyniki podziel przez 5, a rezultat tego działania pomnóż przez 2. Wynik tego obliczenia to interesujący Cię wiek drzewa. Wartość współczynnika 5 wynika z przeciętnego tempa przyrostu średnicy dla większości gatunków drzew liściastych rosnących w klimacie umiarkowanym.

W przypadku gdy obwód drzewa wynosi 80 cm równanie wygląda następująco: 80:5 = 16, 16×2 = 32. Zgodnie z otrzymanymi wynikami możesz wysnuć wniosek, że badane przez Ciebie drzewo ma 32 lata. Metoda ta działa najlepiej dla dębów, buków i lip. W przypadku gatunków iglastych oraz brzóz należy zastosować inne współczynniki, ponieważ ich tempo przyrostu odbiega od przyjętej normy. Warto pamiętać że wynik stanowi jedynie przybliżenie, gdyż na grubość pnia wpływają warunki glebowe, dostęp światła oraz konkurencja z sąsiednimi roślinami.

Obliczanie wieku drzewa to świetna zabawa dla dzieci w wieku szkolnym. Wyprawa do lasu stanowi świetne połączenie relaksu z nauką. Oprócz rozwijania nowych umiejętności umożliwia maluchom kontakt z przyrodą, który w dzisiejszych czasach jest ograniczony. Dzieci uczą się obserwacji, matematyki praktycznej oraz zdobywają wiedzę o biologii roślin. Wspólne poszukiwanie odpowiednich okazów do pomiarów rozwija współpracę i umiejętność wyciągania wniosków na podstawie zebranych danych.

Więc nie czekaj ani chwili i zabierz swoją rodzinę na weekendowy wypad do lasu. Gwarantujemy ci, że nie pożałujesz.

Pamiętaj! Prawidłowe wnioski można wyciągnąć jedynie obserwując drzewa nie poddane wcześniej działaniu szkodliwych czynników takich jak np. pożar. Tylko badając nieuszkodzone okazy będziesz miał pewność, że uzyskane przez Ciebie informacje są wiarygodne. Uszkodzenia mechaniczne, choroby grzybowe czy ataki owadów mogą zaburzać regularność przyrostu i prowadzić do błędnych oszacowań. Dlatego przed rozpoczęciem pomiarów warto dokładnie obejrzeć pień pod kątem widocznych ran, dziupli lub śladów żerowania.